Hangi belirtilere dikkat etmeli
Meme kanserinin en sık belirtisi, memede ya da koltuk altında yeni fark edilen, sert ve genellikle ağrısız bir kitledir. Ağrının olmaması durumu önemsiz yapmaz; aksine kanserli kitleler sıklıkla ağrısızdır.
- Memenin şeklinde ya da boyutunda yeni gelişen bir farklılık
- Meme derisinde içe çekilme, portakal kabuğu görünümü ya da kızarıklık
- Meme başında içe çekilme, kabuklanma veya kanlı akıntı
- Koltuk altında ele gelen sertlik
- Geçmeyen, tek bir noktada yerleşen meme ağrısı
Bu bulguların hepsi kanser anlamına gelmez. Memedeki değişikliklerin büyük bölümü iyi huyludur. Ancak hangisinin hangisi olduğuna muayene ve görüntüleme karar verir, bekleyerek anlaşılmaz.
Tanı nasıl konur
Tanı üç aşamada netleşir: muayene, görüntüleme ve patoloji. Üçü birbirinin yerine geçmez; birlikte okunur.
Her iki meme ve koltuk altı elle değerlendirilir. Şikâyetinizin ne zaman başladığı, adet döngünüzle ilişkisi ve aile öykünüz kaydedilir.
Kırk yaş üzerinde genellikle mamografi ve ultrason birlikte kullanılır. Genç ve yoğun meme dokusunda ultrason öne çıkar. Gerekli durumlarda meme MR'ı istenir.
Şüpheli bir kitleden iğne ile parça alınır. Kesin tanıyı patoloji verir; tümörün tipi, derecesi ve hormon reseptör durumu da bu raporda yer alır.
Biyopsi, kanserin yayılmasına yol açmaz. Bu, muayenehanede en sık duyduğumuz endişelerden biri; bilimsel olarak doğrulanmış bir bulgu değildir.
Evre ne anlama gelir
Evre; tümörün boyutu, koltuk altı lenf bezlerine yayılım olup olmadığı ve başka organlara yayılım bulunup bulunmadığına göre belirlenir. Evre, tedavinin sırasını belirler: bazı hastalarda önce ameliyat, bazılarında önce ilaç tedavisi daha doğrudur.
Evre tek başına bir kader değildir. Tümörün biyolojik alt tipi, hormon reseptörleri ve HER2 durumu tedaviye vereceği yanıtı en az evre kadar belirler.
Risk faktörleri ve tarama
Kadın olmak ve yaşın ilerlemesi en belirleyici iki faktördür; ikisi de değiştirilemez. Ailede meme ya da yumurtalık kanseri öyküsü, erken adet görme, geç menopoz, hiç doğum yapmamış olmak ve uzun süreli hormon kullanımı riski artırır.
Buna karşılık meme kanseri olan kadınların önemli bir bölümünde bilinen hiçbir risk faktörü yoktur. Bu yüzden tarama, risk grubuna bakılmaksızın önerilir.
Kırk yaşından itibaren yıllık mamografi, ailesinde meme kanseri öyküsü olanlarda daha erken başlayan bir izlem programı genel yaklaşımdır. Sizin için doğru aralığı öykünüzü dinledikten sonra belirliyoruz.